Deze herfst experimenteer ik met verschillende bollenplant-gereedschappen van De Wit. Zie foto: de bekende bollenpoter zit erbij, maar ook vernuftige kleine schepjes en één met een lange steel om de rug te sparen. Ik ben erg benieuwd! Als ik dit najaar bollen bij je kom planten kun je ze uitproberen. Het is zelfs mogelijk om ze (met korting!) bij me te bestellen, als je wilt met je naam in het hout.

Wie is Valerie Finnis, naar wie mijn favoriete blauwe druifje (zie vorige blog) vernoemd is? Ze is een bekende fotograaf/tuinvrouw, die leefde van 1924 tot 2006. Dit is ze zelf:

En dit zijn een paar van haar prachtige foto’s, opgenomen in het boek ‘Garden People’ (uitgegeven in 2007).

Vandaag regent het de hele dag. Tijd voor de bollenbestellingen! Eind oktober ga ik met mijn vader naar een aantal bollenwinkels in en rond ons geboortedorp Bovenkarspel (NH). Mijn favoriet van dit jaar is een lichtblauw druifje: Muscari Valerie Finnis. Een geweldige, onverwachte kleur.
Je kunt je bestelling nog doorgeven t/m vrijdag 21 oktober.

Deze maanden plant ik overal bolletjes. Dus ook op de Floriade, in onze eigen Wilde Weelde Wereld-tuin. De Floriade gaat in april open. De vroegste bloeiers slaan we dus over. Wat we wel planten: vogelmelk In de bloemenborder, Narcis Poeticus in de borders samen met Camassia en Allium, en hier en daar wat Corydalis.

Ik bezoek de open dag van Kwekerij Bomenland Schiphorst te Bennekom. Met mijn lief, want die zoekt vlinderstruiken voor zijn vlindertuin en op deze kwekerij zijn zo’n beetje alle bekende Buddleja’s te vinden. En die zijn lang niet allemaal paars! We zien witte en gele pluimen, prachtige groengrijze bladeren, bijzondere paarse slurfbloemetjes en een hele enthousiaste eigenaar. Hij vertelt dat iedere week vrijwilligers van de vlinderstichting komen tellen welke Buddleja de meeste vlinders trekt. Aan het einde van het jaar volgt de uitslag.

Een paar dagen Zeeland combineer ik met een bezoek aan De Bierkreek, biologische rozenkwekerij in IJzendijke. Een bedrijf met ideeën. Je kunt er een mestabonnement nemen en krijgt dan (over de post!) precies de hoeveelheid mest die je rozen op dat moment nodig hebben. En ze zijn er heel duidelijk over hoe je luizen van je rozen af krijgt: door ze te laten zitten aan het begin van het seizoen.
Maar bovenal heb ik genoten van de duizenden rozen in bloei. Gekeken, geroken en geproefd heb ik.

Regelmatig haal ik in het voorjaar mos tussen het gras vandaan. Maar in één tuin haal ik een paar keer per jaar het gras tussen het mos weg. Wat overblijft is een heerlijk uitnodigend mosbedje.

Vandaag zie ik de eerste nieuwe sprietjes van de blauwe druifjes. Echt waar. En dan moet de herfst nog beginnen.

Wandelend in de bergen geniet ik van de ‘vaste planten’ die ik daar in het wild tegenkom. Na ieder bocht weer andere, het houdt maar niet op. In het bos mansoor, Helleborus en zelfs een cyclaampje. En in de alpenweitjes Astrantia, Alchemilla, bevertje. Alsof ik oude bekenden tegenkom met wie het heel, heel goed gaat.

Stapels tuinvakbladen liggen in mijn huis, bedoeld om plakboeken van te maken en mijn archief mee uit te breiden. Een naderende verhuizing (en een druilerige middag) brengen me in beweging: nu ga ik de stapels door! Ik begin met ‘Onze Eigen Tuin’. Zes jaargangen heb ik daarvan liggen, gekregen van een tuinierende tante.

Erg snel gaat het niet. Veel artikelen zijn zo interessant dat ik ze (toch) eerst wil lezen. En dan is zes jaargangen best veel.
Maar wat een feest! Ieder voorjaar een nieuw artikel van Jacqueline van der Kloet, die zo mooi tulpen en vaste planten combineert. En ieder najaar artikelen over herfstbloeiers, herfstkleuren of rozenbottels. Daar tussendoor informatie over plantenfamilies (eindelijk alle Asters op een rij!), bijzondere planten/bomen en prachtige plantcombinaties. Voor al deze informatie heb ik een overzichtelijk archief.

Een speciale map heb ik voor de artikelen met teksten die me raken. Bijvoorbeeld over de bescheiden rol die je als tuinman hebt (Het meeste werk verricht toch de natuur) het vermogen om te genieten van mislukkingen in de tuin (Hoe mooi kan een aangevreten Hostablad zijn?) , en de plechtige kant van zaaien (Je speelt zo ongeveer voor schepper van een wereldje).
Ik zie het verzamelen van inspirerende teksten als een vorm van oogst. Ik sorteer, bewerk en bewaar ze, om me er op koude winterdagen aan te warmen.

April 2012 begint de Floriade in Venlo. De vereniging Wilde Weelde (waar ik lid van ben) is een van de ruim 100 inzenders van een tuin op deze Floriade. En we zijn al flink op weg met de aanleg ervan. Vorige week werkte ik een dag mee. In een veiligheidshesje, want dat is daar verplicht. En het wordt prachtig! Van grote asfaltblokken is een imposante muur gestapeld, er komt een grote vijver waarvoor het duurzame rubber al is gelast en afgelopen winter zijn er oude perenbomen en diverse wilgen geplant. Ons werk bestond uit het planten van plaggen van een bloemenweide op de aangelegde heuvels. Tussen de plaggen hebben we een bloemenmengsel gezaaid. En daarna natuurlijk de boel netjes achterlaten...

Bijgerecht bij de zevenbladsoep uit het vorige bericht was trouwens Italiaanse salade met iepenzaad. Hangt nu volop aan de bomen. En onverwacht lekker: heel fris, met een nasmaak van verse peper.
Klik hier voor een interview met Hans Kaljee, maker van de salade, over (de smaak van) iepenzaad, uitgezonden op AT5. En voor nog een filmpje over de eetbaarheid van iepenzaad klik hier.

Dit weekend kregen we zevenbladsoep. Een heerlijke soep. De grote verrassing waren de madeliefjes die we er als garnering bij kregen. De bloemetjes waren even van te voren geplukt, en hadden zich na het plukken gesloten. Toen we ze in de soep zetten zagen we de witte bloemblaadjes bewegen: de bloemen openden zich! Onder onze ogen spreidden ze hun bloemblaadjes uit. Spectaculair!

Afgelopen najaar heb ik rondgewandeld in het openbaar groen rond mijn huis, met zakjes bollen en mijn plantschepje. Ik had allerlei soorten en variëteiten gekocht die ik wilde leren kennen: lichtblauwe druifjes, geurende druifjes, zachtgele narcissen, erg roze corydalis en natuurlijk tulpen in soorten en maten. Toen ik thuis kwam waren de zakjes leeg. En nu het voorjaar is word ik verrast door al die bijzondere bloemen die ‘zomaar’ bij mij om de hoek opkomen. Een geweldig vorm van ‘guerilla-gardening’!

Door de overweldigende bloei van sierkers en sleepruim zou je bijna vergeten te kijken naar andere bomen die nu bloeien. Vanochtend vielen me de schuivende, bijna zwarte knoppen op van de Es. En vorige week, toen ik een vroeggroene boom van dichtbij bekeek, zag ik dat de groene kleur helemaal toe te schrijven was aan de geelgroene bloemen: er was nog geen blad te zien. Bloeiende bomen: als je niet oplet loop je er zomaar voorbij.

Ik kan het niet laten om een jubelstukje te schrijven over de tijd van het jaar. Wat is de lente prachtig en wat heeft ze veel mooie kanten! Ik werk tussen uitbundig bloeiende bomen en geurende struiken, en ook nog eens in de stralende zon. Het werk dat ik doe is in het voorjaar het meest gevarieerd: bijna al het tuinwerk dat je kunt verzinnen kan nu worden gedaan. En ik mag het dit voorjaar allemaal doen: ik plant bomen, snoei fruitbomen, plant en snoei rozen, maak nieuwe plannen voor ‘oude’ borders en zet een week later de vaste planten er in.
De bakken met vaste planten kan ik heel gemakkelijk opstapelen achter in mijn auto, omdat de planten nog klein zijn. In de borders is veel plek voor mijn voeten, omdat Hosta’s en Lelietjes van Dalen nog niet met hun neuzen boven de grond staan. En iedere dag wordt de groene waas in bomen en struiken iets dikker, groeien de planten iets hoger de tuin in, komen er nieuwe kleuren bij. De lente is pril en stormt eraan.

In de Trouw lees ik over moestuinieren. Daar hou ik van! Sinds ik geen moestuin meer heb experimenteer ik op m’n balkon. Spinazie gaat goed in een bak, en ieder jaar heb ik een paar slaplanten in potten waar ik wekenlang blaadjes van pluk. In het voorjaar komt de rode melde massaal op in de plantebakken. Begin mei zijn de jonge plantjes oogstbaar, en daarna kunnen de eenjarigen erin.
In je tuin kun je een deel als moestuin inrichten maar ook in de siertuin staan groentenpanten vaak prachtig. In Frankrijk zag ik in het gemeentegroen boerenkoolplanten tussen de bloeiende eenjarigen. Rode sla, ook ontzettend mooi. En waarom geen rode spercieboontjes, ronde courgettes, flessepompoen?
Zelfs ‘tweedehands groenten’ kun je in je tuin planten, las ik in de Groei en Bloei van deze maand. Het onderste stuk van prei of peterselie, een uitlopende knoflookteen of ui: in je tuin groeien ze door en gaan ze nog bloeien ook. Geweldig met kinderen, maar ook een feest voor het kind in jezelf.

Zevenblad: ik vecht er niet meer tegen. Ik haal het weg of laat het staan, maar voer geen strijd meer. ‘No hard feelings’. Vaak zit het alleen in een hoekje van de tuin en dan hou ik in de gaten dat het daar blijft. En als de hele tuin er vol mee zit pas ik de beplanting aan. Er zijn genoeg planten die de concurrentie aankunnen.
Zevenblad is een prachtige en sterke snijbloem en het is lekker in de soep of als spinazie. Van mij mag het ook bloeien: ik heb nog nooit een zevenblad-zaailing gevonden. Ik ken mensen (zelfs ervaren hoveniers!) die het onder hun bomen aanplanten als groene bodembedekker. Zo ver ga ik niet. Maar ik ben er door de jaren heen wel bevriend mee geraakt.

Vandaag zijn we met een aantal Wilde Weelde-leden op het erf van Peer Stevens in Kesteren, die ons bijschoolt in het snoeien van hoogstamfruit. Dat betekent kijken, overleggen, snoeien en weer kijken. Ik zaag de top uit een grote Juttepeer die veel te veel de hoogte in gaat. Bij een windvlaag wiegen boom en ladder (en ik) heen en weer.
En als je klaar bent met snoeien: weglopen en niet meer omkijken. Anders blijf je bezig.

Vandaag wiedde ik kleine veldkers. Elk voorjaar weer een feest, want als zusje van de tuinkers is het het lekkerste onkruid dat ik ken. In deze tijd van het jaar is het een lichtgroen rozetje met sappige blaadjes. Vol met vitamine C en heerlijk op de boterham met kaas!

Tijdens de ledendagen van de Wilde Weelde hebben we het twee dagen lang over de bodem en hoe die zich ontwikkelt. We zien op een filmpje een sterk vergroot beeld van hoe, tijdens de groei van een plant, pakketjes met suikers vanuit de wortels in de bodem terechtkomen. De plant voedt de bodem! Voor de bodem is het dus goed om begroeid te zijn. Daar wordt ie vruchtbaar van.